به‌قضاوت شد لازم است ميان طرفين دعوى در كمال برابرى و مساوات رفتار كند حتى در اشاره و نگاه كردن در دادگاه شرع » . درباره‌ى آداب عمومى قضاوت و دادرسى از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام روايت است كه به‌شريح قاضى فرمود : « نظر كن به‌اهل خيانت و اختلاس و آنان‌كه در پرداخت حقوق و اموال مسلمانان بدون عذر تأخير مىكنند و به‌آن‌ها ستم روا مىدارند و قدرتمندان ثروتمندى كه مانع حقوق صاحبان حق مىشوند و اموال مسلمانان‌را به‌قاضيان به‌رشوه مىدهند از اين نابكاران حقوق مردم ستمديده را باز سِتان ، باغ‌ها و خانه‌هاى آنان‌را براى پس دادنِ حقوق مظلومان به‌فروش رسان كه من از رسول‌اللَّه عليه السلام ، شنيدم مىفرمود : مهلت دادنِ مسلمانِ ثروتمند ظلم است بر مستمندان ، و اگر بدهكار نه مالى دارد و نه باغى و نه خانه‌اى ديگر راهى عليه او نيست . و بدان كه مردمان‌را بر حق وا نمىدارد مگر كسىكه از باطل بازشان دارد ، سپس ميان مسلمانان با چهره ات و سخنت و نِشستَنَت در دادگاه برابرى كن تا نزديكانت از تو انتظار تجاوز به‌حكم الهى را نداشته و دشمنانت از عدالتت نوميد نگردند - و اگر مدّعى شاهدى نداشت ، از او بخواه تا به‌جاى آن قسم بخورد ، كه بهترين روشن‌بخش قضاوت و به پايدارنده‌ى آن است ، و بدان كه مسلمانان بعضى نسبت به بعضى عادلند مگر كسىكه در حدى شرعى شلاق خورده و توبه نكرده و كسىكه به‌گواهىِ دروغ شناخته شده يا بد گمانىكه گمانش نسبت به‌اين و آن بد است -